على زمانى قمشه اى

73

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )

او را تأليفاتى به فارسى و عربى است . برخى از تأليفات فارسى او عبارتند از : 1 . كتاب زيج خاقانى در تكميل ايلخانى ، كه در اين كتاب زيج ايلخانى تأليف خواجهء طوسى را تصحيح كرده است و در زيج خاقانى در جدول‌هاى نجومى كه رصدكنندگان در مراغه تحت نظر خواجهء طوسى فراهم كرده بودند دقت‌هايى به عمل آورده است . به‌علاوه براهين رياضى و دلايل فلكى را كه در زيجهاى پيشين سابقه نداشت در يك جا گردآورده و به الغ بيگ اهدا كرده است . 2 . جام جمشيد ، كه تهرانى در الذريعة از آن ياد كرده است . برخى از مؤلفات او به عربى عبارتند از : 3 . الابعاد و الاجرام ، كه تهرانى آن را در الذريعة نام برده و اوّلش چنين است : « الحمد للّه الذى رفع السماء به غير عمد . . . » . نسخه‌هاى از اين كتاب در بين كتاب‌هاى موقوفه بر مدرسهء فاضل خان در مشهد ، خراسان موجود است كه در سال 859 هجرى يعنى كمى پس از وفات مؤلف آن ، نوشته شده است . 4 . زيج التسهيلات كه تهرانى در الذريعة از آن نام برده است . 5 . نزهة الحدائق ، تهرانى و طوقان هر دو از اين كتاب نام برده‌اند و موضوع آن بحث در كيفيت استعمال و به كار بردن يكى از ابزارهاى رصدى است كه آن را طبق المناطق مىناميدند ، اين كتاب را براى رصدخانهء سمرقند نوشت و گويند كه با همان وسيله و ابزار مىتوانستند تقويم سيارات و عرض آنها ، همچنين دورى سيارات را در حال كسوف و خسوف تشخيص دهند و از ديگر امور مربوط به كسوف و خسوف آگاهى يابند . اين رساله در 818 ق نگارش يافته است . 6 . رسالة سلم السماء ، كه در آن از ابعاد اجرام سخن رفته و بحث شده